“Ik vrees dat de armoede opnieuw zal stijgen"
Armoede is meer dan alleen een gebrek aan inkomen. Volgens Jill Coene, onderzoekster verbonden aan de Universitaire Stichting voor Armoedebestrijding, gaat het om een kluwen van hardnekkige problemen. "Het armoederisico in België mag dan gedaald zijn, de toekomst voorspelt weinig goeds."
"Werk, onderwijs, gezondheid, huisvesting ... al die levensdomeinen zijn met elkaar vervlochten", legt de armoede-experte uit. "Wie op één domein met tegenslag wordt geconfronteerd, loopt het risico in een negatieve spiraal terecht te komen. Iemand die bijvoorbeeld werkloos wordt, ziet zijn inkomen wegvallen, kan mogelijk de huur niet meer betalen en gaat gebukt onder financiële stress. Ook zijn fysieke gezondheid kan in het gedrang komen, bijvoorbeeld door het uitstellen van medische zorg."
De definitie van armoede overstijgt volgens Coene dan ook het individu. "De ondergrens is niet louter overleven, maar een menswaardig bestaan. We spreken over een structurele problematiek: de situatie van mensen in armoede is zo ernstig dat het hen niet lukt om op eigen kracht een inhaalbeweging te maken. Daarom is ingrijpen op beleidsniveau noodzakelijk."
"We spreken over een structurele problematiek: de situatie van mensen in armoede is zo ernstig dat het hen niet lukt om op eigen kracht een inhaalbeweging te maken. Daarom is ingrijpen op beleidsniveau noodzakelijk."
Plotse daling
Kunnen we een cijfer op de armoedegrens kleven? Coene: "In 2025 lag de armoederisicogrens voor een alleenstaande op een inkomen van 1.565 euro per maand. Voor een gezin met twee volwassenen en twee kinderen gaat het om een maandelijks inkomen van 3.287 euro. Volgens cijfers uit de Europese SILC-survey van 2025 leeft 10,9 procent van de Belgische bevolking in armoede. In Vlaanderen gaat het om 7,2 procent, tegenover 13,4 procent in Wallonië.”
"Onder de regering-De Croo (2020-2025) is de armoede in ons land wel gedaald", legt Coene uit. "Dat komt onder andere door de verhoging van de minimumuitkeringen, de automatische indexering van lonen en uitkeringen en de gunstige arbeidsmarkt. Die evolutie is trouwens opmerkelijk. Sinds de jaren tachtig bleef de armoedegraad in ons land nagenoeg stabiel, zowel in economisch goede als slechte tijden. Pas vanaf 2019 zien we een kentering."
Somber vooruitzicht
Gaat het dan toch de goede kant op met de armoede in ons land? Coene nuanceert: "De cijfers voor het Brussels Hoofdstedelijk Gewest blijven onthutsend: 23,3 procent van de bevolking leeft er in armoede. Kinderen, alleenstaanden en eenoudergezinnen of grote gezinnen, kortgeschoolde mensen, werklozen en inactieven, huurders, en mensen met migratieroots buiten de Europese Unie lopen een groot risico. Het algemene armoederisico mag dan gedaald zijn, voor bepaalde groepen neemt het net toe. Bovendien vertellen de armoedecijfers niet het hele verhaal. We merken bijvoorbeeld ook dat het aantal leefloongerechtigden opnieuw in de lift zit. Hetzelfde geldt voor het aantal dak- en thuislozen."
Ook de recente maatregelen van de regering-De Wever stemmen de onderzoekster weinig hoopvol. "De duur van de werkloosheidsuitkering werd beperkt. Op de welvaartsenveloppe, waarmee sociale uitkeringen worden aangepast aan de welvaart, wordt bespaard en de regels voor de berekening van het leefloon worden verstrengd. Die hervorming van onze sociale zekerheid moet het moeilijker maken om misbruik te maken van het systeem. Maar volgens mij schieten die maatregelen hun doel voorbij, en ik vrees zelfs dat ze de armoedecijfers opnieuw zullen doen stijgen."
Wie meer wil weten over armoede, kan het Jaarboek Armoede en Ongelijkheid 2025 gratis downloaden via deze link. In december 2026 verschijnt een nieuwe editie.