Hoe immuuncellen de strijd aangaan met agressieve hersentumoren bij kinderen

Op zondag 18 oktober 2026 lopen Hanne Verswyvel en Jonas Van Audenaerde de Marathon van Antwerpen met meer dan 20 collega’s van CORE aan hun zijde. CORE is het Centrum voor Oncologisch Onderzoek van UAntwerpen. Met deze actie willen de onderzoekers 15.000 euro inzamelen voor hun onderzoek naar een nieuwe immuuntherapie voor kinderen met agressieve hersentumoren. Met elke gelopen kilometer wordt het onderzoek versneld en krijgen zieke kinderen meer kans op genezing. We spraken met Hanne en Jonas, beiden postdoc-onderzoeker bij CORE. Hanne leidt er het pediatrisch onderzoeksteam.  

Jullie onderzoeken hooggradige gliomen bij kinderen, een van de meest uitdagende vormen van kanker binnen de kinderoncologie. Wat maakt die zo moeilijk te behandelen? 

Hanne: "Hooggradige gliomen behoren tot de meest agressieve vormen van kanker bij kinderen. Het zijn snelgroeiende tumoren die moeilijk behandeld kunnen worden omdat ze slecht reageren op bestaande therapieën en dikwijls resistent zijn. Dat leidt helaas tot een zeer beperkte prognose, wat niet alleen verschrikkelijk is voor de patiëntjes zelf, maar voor hun hele entourage. Gelukkig zijn deze tumoren zeldzaam. Elk jaar wordt in ons land bij ongeveer 20 kinderen een dergelijk letsel ontdekt. Hooggradige gliomen maken ongeveer 9% van alle hersentumoren bij kinderen en jongeren uit en zijn verantwoordelijk voor meer dan 40% van de kindersterfte door hersentumoren, wat aangeeft hoe agressief en letaal dit tumortype is. 

Jonas: "Bovendien bevinden veel van deze tumoren zich diep in de hersenen, met complexe vergroeiingen, of net tussen de twee hersenhelften in, waardoor chirurgie moeilijk is. Ook chemotherapie en bestraling bieden vandaag onvoldoende resultaten. Voor veel patiënten beschikken we nog niet over een behandeling die genezing mogelijk maakt."  

Hoe ontstaat dit soort tumoren? 

Hanne: "Vaak is de oorzaak duidelijk: een mutatie in een zeer specifiek gen, maar op de vraag  waarom je deze mutatie krijgt, is het antwoord meestal jammer genoeg: brute pech. Deze zijn tumoren zijn erg verschillend van de hersentumoren bij volwassenen. Het is daarom cruciaal om specifiek op kindertumoren te focussen als we oplossingen voor deze patiënten willen vinden."  

Waar richt jullie onderzoek zich precies op? 

Hanne: "Concreet werken we aan een nieuwe celtherapie die hersentumoren veel gerichter moet kunnen aanvallen dan de huidige behandelingen. Celtherapie is eigenlijk een levend geneesmiddel. We gebruiken immuuncellen, in ons geval zogenaamde Natural Killer-cellen of NK-cellen. Die halen we uit bloed van gezonde donoren. Vervolgens kunnen we die cellen in het labo versterken en optimaliseren zodat ze kankercellen beter herkennen en vernietigen. We streven er naar de levenskwaliteit van de kinderen zo hoog mogelijk te houden. De therapie wordt lokaal toegediend via een kleine ingreep in het hoofd. Het grote voordeel is dat het immuunsysteem heel gericht ter plaatse wordt geactiveerd, waardoor er minder bijwerkingen in de rest van het lichaam optreden.” 

Jonas: "De behandeling die we willen ontwikkelen valt niet alleen de tumoren aan, maar activeert ook het eigen afweersysteem om mee de strijd aan te gaan. Dat is meteen ook het grote verschil met chemotherapie. Chemotherapie werkt vaak als een kanon: niet alleen kankercellen, maar ook gezonde cellen worden getroffen. Met immuuntherapie proberen we veel gerichter te werk te gaan en gezonde weefsels te sparen.” 

Waarom kozen jullie voor de Antwerp Marathon om geld in te zamelen? 

Hanne: "Voor ons is dit een unieke kans om als onderzoekers zichtbaar en aanspreekbaar te zijn voor het brede publiek. Wetenschappelijk onderzoek gebeurt vaak achter de schermen, terwijl veel mensen vragen hebben over wat we doen. Daarom lopen we met T-shirts waarop staat: 'Ask Us A Question'. We willen mensen uitnodigen om met ons in gesprek te gaan over kankeronderzoek en de impact ervan." 

Jonas: "Als wetenschappers vinden we het belangrijk om uit te leggen wat we doen en waarom ons onderzoek relevant is. We werken met middelen die mensen ons toevertrouwen, en daar hoort transparantie bij. Door mee te lopen tonen we dat we bereikbaar zijn en graag in gesprek gaan met het publiek over ons onderzoek. Daarnaast is fondsenwerving natuurlijk essentieel. Wetenschappelijk onderzoek kost veel geld."

Jullie willen 15.000 euro aan extra onderzoeksmiddelen te verzamelen. Wat kunnen jullie concreet doen met dit bedrag?  

Jonas: "Dit werkingsgeld zal ons in staat stellen om onze ideeën daadwerkelijk naar het laboratorium te brengen. Met dit bedrag kunnen we materialen aankopen voor het laboratorium, tumorcellen bestuderen, immuuncellen isoleren en nieuwe modellen ontwikkelen."  

Hanne: "15.000 euro lijkt misschien beperkt in vergelijking met de totale kost van kankeronderzoek, maar voor ons is het een aanzienlijke en toegankelijke som, waarmee we een belangrijke eerste ontwikkelingsfase van een nieuw celproduct kunnen financieren.” 

Wat zou voor jullie een echte doorbraak betekenen? 

Hanne: "Op dit moment beschikken we over veelbelovende laboresultaten. We zien dat onze celtherapie kankercellen zeer selectief kan aanvallen en vernietigen. Bij de meest agressieve tumoren spreken we vandaag soms over een levensverwachting van slechts enkele maanden. Alleen al die prognose kunnen verlengen zou een enorme stap vooruit zijn.”   

Jonas: "Maar laboresultaten zijn slechts een eerste stap. De vooruitgang die immuuntherapie de voorbije tien jaar heeft geboekt, geeft ons vertrouwen dat we op termijn een echte verandering kunnen realiseren. We moeten die bevindingen nog bevestigen in complexere modellen en uiteindelijk in klinische studies. Pas dan weten we echt hoe veilig en effectief de behandeling voor patiëntjes is. En uiteindelijk dromen we uiteraard van meer: de tumoren volledig af te remmen of zelfs te laten verdwijnen. Een behandeling die echte genezing mogelijk maakt, zou uiteraard een enorme doorbraak betekenen voor deze kinderen en hun families." 

Waarom is steun van het brede publiek zo belangrijk? 

Jonas: "Onderzoek wordt gedeeltelijk gefinancierd door publieke middelen, maar dat volstaat niet om alle kosten te dekken. Extra steun helpt ons om sneller vooruitgang te boeken."  

Hanne: "Bovendien voelen veel mensen zich betrokken wanneer het om kanker bij kinderen gaat. Ook kleine bijdragen maken een verschil. Tien euro, honderd euro of meer: alles helpt ons vooruit." 

Waar hopen jullie over vijf jaar te staan? 

Jonas: "Vijf jaar is een realistische termijn om de stap van het labo naar de kliniek te zetten. Tegen dan hopen we voldoende bewijs te hebben verzameld dat onze therapie niet alleen werkzaam is, maar ook veilig genoeg om bij patiënten te worden toegepast."